ხატულა/ავტორი
დაბადების ადგილი გრინუიჩი, ამერიკის შეერთებული შტატები
ანა რობერტსონ მოსესი (ბებია მოსე): სიცოცხლე ამერიკულ სოფლის სურათებში
დაბადება: 1860 წლის 7 სექტემბერი, გრინუიჩი, ნიუ-იორკი
გარდაცვალება: 1961 წლის 13 დეკემბერი, ჰუსიკ ფოლსი, ნიუ-იორკი
სრული სახელი: ანა მერი რობერტსონ მოსესი (ცნობილი როგორც ბებია მოსე)
ადრეული წლები და წარსული
ანა მერი რობერტსონი ნიუ-იორკის გრინუიჩში, მოდესტな ფერმერულ ოჯახში დაიბადა. მისი ადრეული წლები შრომასა და საოჯახო მოვალეობებში გადიოდა, რამაც ხელოვნების ფორმალური სწავლებისთვის დროის ნაკლებობა დაუტოვეს.
ის მცირე ხნით სწავლობდა სკოლაში, თუმცა ძირითადად დაკვირვებისა და პრაქტიკული გამოცდილების მეშვეობით იძენდა ცოდნას.
12 წლის ასაკში ის სახლიდან წავიდა მსახურად გასამოსამგებრ, ეს როლი მან ზრდასრულობის საწყის ეტაპზე პერიოდულად შეასრულა. ამ პერიოდმა მას სხვადასხვა ოჯახთან სიახლოვე მისცა და სხვადასხვა ცხოვრებისეული სურათები აჩვენა.
1905 წელს მან თომას სალმონ მოსესი დაქორწინდა და გადავიდნენ ვირჯინიაში, სადაც რამდენიმე ფერმაზე იმუშავეს, სანამ 1905 წელს ნიუ-იორკში დაბრუნდებოდნენ. მათ ათი შვილი ჰყავდათ, რომელთაგან ხუთი გადარჩა.
1927 წელს ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, ანა კვლავ გააგრძელა ცხოვრება მათ ფერმაზე, სადაც სხვადასხვა საქმიანობით, მათ შორის ბაღნწირვითა და ნაქსოვი ხელოვნებით იყო დაკავებული.
მხატვრის აღმოჩენა
ბებია მოსეს სერიოზული მხატვრობა მხოლოდ 78 წლის ასაკში, 1930-იანი წლების ბოლოს დაიწყო. ართრიტის გამო ნაქსოვი ხელოვნების წარმოება გაძნელდა, რამაც მას ახალი შემოქმედებითი გზის ძიების სურვილი გაუჩინა.
ლითონისებური საღებავებისა და ნახშირისა თუ კენკრის წვენის მსგავსი ხელმისაწვდომი მასალების გამოყენებით მან თავისი პირველი ნამუშევრები შექმნა. მისი ადრეული თემები ძირითადად საკუთარი ცხოვრების სურათები იყო – სოფლის ლანდშაფტები, ფერმერული ცხოველები, საოჯახო საქმეები და სოფლის ყოველდღიური ცხოვრების აღწერა.
მისი სტილი ხასიათდება როგორც ნაივიზმი ან ფოლკლორული ხელოვნება, რასაც ახასიათებს მარტივი, პირდაპირი მიდგომა, მკვეთრი ფერები და მომხიბვლელი, დაუმუშავებელი ტექნიკა. იგი არ მიჰყვებოდა ტრადიციულ სახელოვნებო კანონებს და ამის ნაცვლად, თავისი მოგონებები და დაკვირვებები ავთენტური და პერსონალური პერსპექტივით ასახავდა.
სტილი, გავლენა და მნიშვნელოვანი ნამუშევრები
გავლენა: მიუხედავად იმისა, რომ ის მეტწილად თვითნაკწები იყო, ბებია მოსესზე გავლენას მოახდინა კურიერ და აივეს პრინტების იდილიკურმა სურათებმა, რომლებიც მან ახალგაზრდობაში ნახა. იგი შთაგონებას იღებდა ამერიკული ფოლკლორული ხელოვნების ტრესტიდან, რომელიც ასევე აქცენტს ისტორიის თხრობასა და ყოველდღიური ცხოვრების ასახვაზე აკეთებდა.
სტილი: მისი ტილოები ცნობილია მკვეთრი ფერებით, სოფლის ლანდშაფტების დეტალური აღწერითა და ფერმერული ცხოვრების ნოსტალგიური გამოსახვით. ხშირად იყენებდა იმპასტო ტექნიკას, საღებავის სქელ ფენებს ასხმდა ტექსტურისა და სიღრმის შესაქმნელად.
მთავარი ნამუშევრები: მისი ყველაზე აღიარებული ნამუშევრებია „შაქრის მომზადება“ (Sugaring Off), „ბომბლერი შობისას“ (The Tramp at Christmas), „თურქის მოჭრა“ (Catching the Turkey) და „დასახელების გარეშე (2504)“. ეს ტილოები საშუალებას გვაძლევს, თვალი შევავლოთ მე-20 საუკუნის დასაწყისის ამერიკული სოფლის რიტმებსა და ტრადიციებს.
აღიარება, მემკვიდრეობა და ისტორიული მნიშვნელობა
ბებია მოსემ ფართო აღიარება 1950-იან წლებში მოიპოვა და გასაოცარი წარმატება მიაღწია მოხუც ასაკში. იგი 1953 წელს გამოჩნდა ჟურნალ Time-ის ყდაზე, რამაც მისი სტატუსი ეროვნულ სიმბოლოდ განამტკიცა.
მისი ნამუშევრები გამოფენილია აშშ-ის მუზეუმებში და საერთაშორისო დონეზე; მან ასევე მიიღო პატივისცემის ღირსება რამდენიმე უნივერსიტეტისგან.
ბებია მოსეს მემკვიდრეობა მდგომარეობს ამერიკული სოფლის სულისკვეთების გულწრფელად და მომხიბვლელად ასახვაში. იგი ამერიკული ფოლკლორული ხელოვნების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ფიგურად მიიჩნევა, რაც იმის დასტურია, რომ შემოქმედებითი ნიჭი ცხოვრების ნებისმიერ ეტაპზე შეიძლება აღმოცენდეს. მისი ტილოები არის წარსული ეპოქის ღირებული დოკუმენტი და დღესაც აგრძელებს რეზონანსს მაყურებელში თავისი სითბოთი, სიმარტივითა და ნოსტალგიური შთაბეჭდილებით.
