ხატულა/ავტორი
დაბადების ადგილი დუაი, საფრანგეთი
სიცოცხლის გზა და განვითარება
ანრი ედმონდ კროსი, დაბადებული ანრი-ედმონდ-ჟოზეფ დელაკრუას სახელით 1856 წელს საფრანგეთის ჩრდილოეთ ქალაქ დუეში, იყო მხატვარი, რომლის ცხოვრება და შემოქმედება განუყოფლად კავშირში იყო სინათლის, ფერისა და ჰარმონიული არსებობის ძიებასთან. მისი ისტორია არის სამხატვრო ევოლუციის ამბავი, რომელიც განპირობებულია როგორც პირადი გარემოცნობით, ასევე ავანგარდული იდეალების გაცხოველებული მიღებით. თავისი ადრეული წლები კროსმა ლილში გაატარა, სადაც მისმა გამოჩენილმა ნიჭმა აღიარება მოიპოვა დოქტორ ოგიუსტ სუანსისგან, პატრონმა, რომელმაც მნიშვნელოვანი ფინანსური მხარდაჭერა გაუწია კაროლუს-დურანთან გაკვეთილებისთვის. ამ საფუძველმა მას კლასიკური ტექნიკისადმი პატივისცემა ჩ instilled, რაც მოგვიანებით ბრწყინვალედ იქნა შეცვლილი, როდესაც მან რევოლუციული ნეოიმპრესიონიზმის სამყაროში გადადგა. ჯერ კიდევ ადრეულ ეტაპზე საკუთარი სამხატვრო იდენტობის ჩამოყალიბების სურვილმა მას “კროსი” აიძულა, როგორც სახელი, და საბოლოოდ 1886 წელს მთლიანად გადავიდა "ანრი-ედმონდ კროსზე", რაც მან ცნობილ ევჟენ დელაკრუასა და თანამედროვე მხატვარს, იგივე გვარით, თავიდან აიცილა. ეს ნაბიჯი სიმბოლურად გამოხატავდა უფრო დიდ მისწრაფებას: უნიკალური სამხატვრო ხმის განსაზღვრა სწრაფად ცვალებად ხელოვნების სამყაროში.
რეალიზმიდან სტრადიანტულ დივიზიონიზმამდე
კროსის პირველი სამხატვრო ექსპლორაციები რეალისტური ტრადიციისკენ იყო მიმართული, რაც პორტრეტებსა და ნატიურმოთქმაში გამოივლინდა, რომლებმაც ტექნიკური უნარი აჩვენეს, მაგრამ გამორჩეული სინათლე არ ჰქონდათ. თუმცა, 1880-იანი წლების პარიზული ხელოვნების სცენა ახალი იდეებით იყო გაჟღენთილი და კროსმა თავისი ყურადღება რევოლუციური ნეოიმპრესიონიზმის პრინციპებზე გადაიტანა - მოძრაობა, რომელსაც ჟორჟ სიურა და პოლ სინიაკი ხელმძღვანელობდნენ. ეს შეხვედრა გარდამტეხი აღმოჩნდა. ფერის თეორიისადმი მეცნიერული მიდგომა, მცირე, გამორჩეული ფუნჯების ზუსტი გამოყენება (ან "წერილები"), რომელიც ოპტიკური შერევისთვის იყო განკუთვნილი, ღრმად რეზონირებდა მის სამხატვრო გრძნობულობასთან. ამავდროულად, ხშირმა რევმატული ტკივილმა მას მოიძალა თავი სამხრეთ საფრანგეთის თბილ კლიმატში, რაც 1883 წელს დაიწყო და საბოლოოდ დასახლდა Saint-Clair-ში 1891 წელს. ამ რეგიონის სტრადიანტული სინათლე და ცოცხალი ლანდშაფტი მის სამხატვრო ხედვის განუყოფელ ნაწილად იქცა. მან არ უბრალოდ გაიმეორა სიურას პუნქტილიზმი; პირიქით, მან ის ვითარდება, უფრო დიდ, მოზაიკის მსგავს ფუნჯებს ამჯობინებდა, რაც განათებულ ფერს ინარჩუნებდა და უფრო მეტ გამომსახველ თავისუფლებას უზრუნველყოფდა. ეს "მეორე თაობის" ნეოიმპრესიონიზმი ხასიათდებოდა მისი смелый chromatic intensity და დინამიური კომპოზიციით - სტილი, რომელიც მის ხელმოწერად იქცა.
ანარქისტული იდეალები და უტოპიური ხედვები
ტექნიკური ინოვაციის გარდა, კროსის ნამუშევრებზე ღრმად მოქმედებდა ძლიერი სოციალური და პოლიტიკური იდეალიზმი - კონკრეტულად, ანარქისტული რწმენები. ეს შეხედულება არ იყო პირდაპირი პროპაგანდა; უფრო მეტიც, ის მის იდილიურ სასოფლო სცენებში გამოივლინდა, რაც ადამიანისა და ბუნების ჰარმონიულ თანარსებობას წარმოადგენდა, როგორც მოდერნული ურბანული ცხოვრების აღქმული კორუფციისა და განმარტოებულობის ალტერნატივა. მისი ნახატები მხოლოდ ესთეტიკური ვარჯიშები არ იყო, ისინი ვიზუალური განცხადებები იყო უფრო სამართლიანი და მშვიდი სამყაროსთვის. ამ იდეოლოგიის გავლენა რბილად არის ჩაწერილი მის კომპოზიციებში, რაც მათ უტოპიური ოცნების სურნელით აავსებს. Before the Storm და The Farm, Evening მხოლოდ ბუნების წარმოდგენა არ არის; ისინი სამართლიანი საზოგადოების ალეგორიებია - ცოცხალი ფერები და დინამიური ფუნჯები ენერგიასა და ოპტიმიზმს აღძრავენ, რაც გარდაქმნასა და განახლებას సూგავს. მან შეძლო იმ სამყაროს დაფიქსირება, სადაც ადამიანობა თავის გარემოსთან ჰარმონიაში ცხოვრობდა, ინდუსტრიალიზაციის შეზღუდვებისგან და სოციალური hierarchy-დან თავისუფალი.
მემკვიდრეობა და გავლენა თანამედროვე ხელოვნებაზე
ანრი ედმონდ კროსის სამხატვრო მოგზაურობა მნიშვნელოვანი ნაწარმოებების დიდი კოლექციით დამთავრდა, რომელმაც ღრმად იმოქმედა თანამედროვე ხელოვნების მიმდინარეობაზე. მისი პირველი ინდივიდუალური გამოფენა Galerie Druet-ში 1905 წელს, ხოლო შემდეგ რეტროსპექტივა Félix Fénéon-ის ორგანიზებით Galerie Bernheim-Jeune-ში 1908 წელს, მის რეპუტაციას ნეოიმპრესიონიზმის ერთ-ერთ წამყვან ფიგურად დაადასტურა. თუმცა, მისი გავლენა ამ მოძრაობის მიღმაც გავრცელდა. არა ადგილობრივი ფერის смелый გამოყენებამ - ფერების გამოყენებამ არა მათი ბუნებრივი გარეგნობის შესაბამისად, არამედ გამომსახველ ეფექტისთვის - და ფორმების შეცვლის სურვილმა გამოიწვია Fauvism-ის რადიკალური ექსპერიმენტები. მხატვრებმა, როგორიცაა ანრი მატისი და ანდრე დერენი ღრმად იყვნენ შთაბეჭდილებული კროსის ნამუშევრებით, აღიარებდნენ მას ტრადიციული შეზღუდვებისგან გათავისუფლებას და გზას უშვებდა უფრო მეტ სამხატვრო თავისუფლებას. მან აჩვენა, რომ ფერს არ შეუძლია მხოლოდ რეალობის წარმოდგენა, არამედ ემოციების გამოწვევაც და სუფთა ვიზუალური გამოცდილების შექმნაც. ის გარდაიცვალა კიბოთი Saint-Clair-ში 1910 წელს, რაც მემკვიდრეობას ტოვებს, რომელიც დღესაც
