ხატულა/ავტორი
დაბადების ადგილი ნიუ-იორკი, ამერიკის შეერთებული შტატები
რეალიზმს მიძღვნილი ცხოვრება: ლეონ კროლის სამყარო
1884 წლის 6 დეკემბერს, ნიუ-იორკში, ხელოვნებით სავსე ოჯახში დაიბადა აბრაამ ლეონ კროლი — მისი მამა ვიოლინოს მთელმბერად, ხოლო ბიძაშვილი კი ცნობილ კომპოზიტორ უილიამ კროლად იყო ცნობილი. სწორედ აქ დაიწყო იმ გზის დაწყება, რომელმაც მას ამერიკულ ხელოვნებაში საკვანძო ფიგურად აქცია. მიუხედავად იმისა, რომ მეოცე საუკუნის დასაწყისში აბსტრაქციის ტენდენციებმა დომინირება დაიწყო, კროლმა მტკიცედ დაიცვა რეალიზმი და სახელი გაითქვა ნഗ്ლების, ლანდშაფტებისა და Still Life-ების გამომწვევი, ემოციური ნამუშევრებით. ეს ერთგულება მხოლოდ სტილისტური არჩევანი არ ყოფილა; ეს იყო ღრმა რწმენით გაჟღერებული სურვილი, წარედგინა სამყარო სიცხადით, სითბოთი და ემოციური რეზონანსით. ადრეული ასაკიდანვე გამოირჩეოდა მჭრელი მხატვრული გრძნობით, რაც მან ნიუ-იორკის Art Students League-ში ჯონ ჰენრი ტვახტმანის ხელმძღვანელობით და National Academy of Design-ში 1903 წელს სწავლისას შეიძინა. უფრო ფართო ჰორიზონტების სურვილმა იგი 1908 წელს პარიზში წაიყვანა, სადაც Académie Julian-ში ჟან პოლ ლორენსთან დახვეწა თავისი უნარები, გაითვისა იმპრესიონიზმის გავლენა და, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, პოლ სეზანის გარდაუწყელი შემოქმედება. ამ ფორმირების პროცესმა საფუტი ჩაუყარა კარიერას, რომელიც გამორჩეული იყო ტექნიკური ოსტატობითა და სილამაზის ხელშესახლებელი ფორმით გადმოცემით.
კლასიციზმისა და მოდერნულობის გადაბმა
კროლის შემოქმედებითი განვითარება გამორჩეული გზით ხასიათდებოდა — მან შეძლო ნავიგაცია ადრეული მოდერნისტული ხელოვნების ცვალებად ლანდშაფტში ისე, რომ მყარად დარჩენილიყო რეპრეზენტაციულ ფერწერაში. მისი სტილი ხასიათდება სიმდიდრითა და სენსიტიურობით, რაც განსაკუთრებით თვალშისამჩნევია ადამიანური ფიგურების გამოსახვაში. ხშირად ეს ფიგურები — როგორც წესი, მწკნევადი ნഗ്ლები — მოთავსებულია სიზმრისმსგავს ლანდშაფტებში, რომლებიც სავსეა სიმშვიდითა და რომანტიზმით. თუმცა, კროლის არტ-სფერო ამ საფუძვლად არ შემოიფარგლებოდა; იგი ასევე იკვლევდა ინდუსტრიულ სცენებსა და ქალაქის პეიზაჟებს, ზოგჯერ სოციალური რეალიზმის ელემენტებით, რაც უფრო გაბედული და ექსპრესიული ფუნჯის მონატებით იყო შესრულებული. ამგვარ მრავალფეროვნებაში მის ჩართულობას მისი ინტელექტუალური ცნობისმოყვარეობა მოწმობს. მისი კავშირი „რვაერთთან“ — ჯგუფთან, რომელიც რობერტ ჰენრისა და ჯორჯ ბელოს მოიცავდა — და 1917 წელს სანტა-ფესტეში (ნიუ-მექსიკო) მონაწილეობა მხატვრულ ექსკურსიებში კიდევ უფრო გააფართოვა მისი ხედვა. ჰენრისა და ბელოს გავლენა აშკარაა კროლის ნამუშევრებში, განსაკუთრებით მათ პირდაპირობასა და ემოციურ ინტენსივობაში. იგი არ ახდენდა რეალობის უბრალო რეპლიკაციას; იგი მას პირადი გრძნობებისა და მხატვრული ხედვის პრიზმაში ინტერპრეტირებდა. ჯერომ მაიერსმა, ჟურნალში Artist In Manhattan, ენერგიულად აღნიშნა, რომ კროლს გააჩნდა „ბასრის თვალი და მტრედის გული“, რაც მის უნიკალურ ინტელექტუალურ სიმკაცრესა და ემოციურ სიღრმეს ასკლავს. ეს დუალიზმი მთელ მის შემოქმედებაში იგრძნობა — როგორც მისი, როგორც ხელოსნის ოსტატობისა და, როგორც ადამიანის, ღრმა სენსიტიურობის დასტური.
საზოგადოებრივი ხელოვნება და მარადიული აღიარება
კროლის პროლიფიკური კარიერის განმავლობაში მან მიიღო მნიშვნელოვანი აღიარება ამერიკულ ხელოვნებაში შეტანილი წვლილისთვის. მისი ნამუშევრები ფართოდ იყო წარდგენილი ისეთ პრესტიჟულ სივრცეებში, როგორიცაა Pennsylvania Academy of Fine Arts, Salmagundi Club და Carnegie Institute, რამაც მას მრავალი ჯილდო მოუტანა, მათ შორის ალტმანის პრემია 1932 წლის National Academy of Design-ის გამოფენაზე. გალერეების კედლებს მიღმა, კროლმა წარმოდგენილიყო თავისი ნაშრომები საზოგადოებრივი ხელოვნების შეკვეთების მეშვეობით. მან მონუმენტური ფრესკები შექმნა რამდენიმე მნიშვნელოვან ლოკაციაზე, მათ შორის ვაშინგტონში, იუსტიციის დეპარტამენტის შენობაში (1935) და მასაკრუსეტში, Worcester Memorial Auditorium-ში (1938-1942). რაც ყველაზე აღსანიშნავია, მას დაევალა სენატის დარბაზის ფრესკების შექმნა ინდიანას შტატის სენატში (თუმცა ისინი, სამწუხაროდ, 1970-იან წლებში განადგურდა) და მოხამური მოზაიკის შექმნა ნორმანდიის ამერიკულ სასაფლაოზე საფრანგეთში — რაც მისი ერთადერთი გამოცდილება იყო ამ მედიუმში. ეს საზოგადოებრივი ნამუშევრები ადასტურებს კროლის უნარს, მხატვრული ხედვა დიდ მასშტაბებზე გადაიტანოს და შექმნას მარადიული მონუმენტები, რომლებიც დღემდე აღფრთოვანებას იწვევს. მისი თავდადება კიდევ უფრო დადასტურდა აკადემიური პატივისცემით: 1920 წელს National Academy of Design-ის ასოციატის სტატუსის მიღება, 1927 წელს სრული აკადემიკოსის წოდება, 1930 წელს ამერიკულ ხელოვნებისა და lettern-ების აკადემიაში გაწევრიანება და 1950 წელს საფრანგეთში Legion of Honor-ის რაინდის (Chevalier) წოდების მიღება.
ოსტატობისა და სენსიტიურობის მემკვიდრეობა
ლეონ კროლის ისტორიული მნიშვნელობა არა მხოლოდ მის მხატვრულ მიღწევებში, არამედ მასში, როგორც განმანათლებელში მდგომარეობს. იგი ასწავლიდა პრესტიჟულ ინსტიტუტებში, როგად Art Students League და National Academy of Design, თავისი ცოდნითა და მენტორობით ხელოვანთა თაობებს აყალიბებდა. რეალიზმსადმი მისი ერთგულება მას კლასიციზმსა და თანამედროვე ტენდენციებს შორის გადამწყვეტ რგოლად აქცია, რამაც აჩვენა, რომ რეპრეზენტაციული ფერწერა შეიძლება დარჩენილიყო სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვნად მაშინაც კი, როდესაც აბსტრაქცია დომინირებდა. კროლის შემოქმედების მიმოხილვა:
ლანდშაფტები: ხშირად სიმშვიდითა და ატმოსფერული პერსპექტივით გაჯერებული, კროლის ლანდშაფტები ბუნებრივი სამყაროს არსს ასხლეტს.
ფიგურული ნამუშევრები: ადამიანური ფიგურების გამოსახვა, განსაკუთრებით მწკნევადი ნგლები, ხასიათდება სენსუალურობითა და სიზმრისმსგავსი ხასიათით.
Still Life-ები: კროლის Still Life-ები წარმოაჩენს კომპოზიციისა და სინათლის ოსტატობას, რაც ყოველდღიურ საგნებს სილამაზის ობიექტებად გარდაქმნის.
ფრესკები: მისი ფართომასშტაბიანი ფრესკ proyekტები აჩვენებს მის უნარს, მხატვრული ხედვა დიდ მასშტაბებზე გადაიტანოს და შექმნას მარადიული საზოგადოებრივი ხელოვნება.
მისი ნამუშევრები წარმოდგენილია ამერიკის შეერთებული შტატების მრავალ მუზეუმში, რაც უზრუნველყოფს, რომ მისი მემკვიდრეობა მომავალი თაობებისთვისაც შთაგონების წყაროდ დარჩეს. იგი 1974 წლის 25 ოქტომბერს, მასაკრუსეტში, გლოსტერში გარდაიცვალა, თუმცა მისი ფერწერები დღემდე მოგვითხრობს იმ ცხოვრებაზე, რომელიც სილამაზეს, ოსტატობასა და რეალიზმის მარადიულ ძალას ეძღვნებოდა.
