Moonrise

ადრეული წლები და ხედვების თესლი

სამუელ პალმერი, რომელიც 1805 წელს ლონდონში დაიბადა, გამოიკვეთა სამყაროში, რომელიც სავსე იყო ინტელექტუალური ცნობისმოკლებითა და სულიერი ძიებებით. მისმა მამამ, წიგნის მაღაზიისა და ბაპტისტი მინისტერის, შვილში დათესა ლიტერატურისადმი სიყვარული და კონტემპლატიური, ფიქრიანი ბუნება; თავად მხატვრული ნიჭი კი გასაოცრად ადრე გამოვლინდა – თორმეტი წლის ასაკში ის უკვე მონდომებით ხატავდა ეკლესიებს, რაც დეტალებისა და დაკვირვების সহজাত ტალანტზე მიუთითებდა. ეს ნაადრევი შესაძლებლობა მალევე მოიპოვა აღიარება; მხოლოდ თოთხმეტი წლის როლში პალმერმა „রეტ ალამეში“ წარადგინა ჯ.მ.ვ. ტერნერის შთაგონებით შექმნილი ნამუშევრები, რამაც მისი შემოქმედებითი გზის იმედისმომცემი დასაწყისი დაადგინა. მიუხედავად შეზღუდული ფორმალური განათლებისა – Merchant Taylors' სკოლაში მოკლე პერიოდმა მცირე რესურსი მისცა – მისი ბედი წარუვალად შეიცვალა 1824 წელს უილიამ ბლეიკთან შეხვედრით, რომელიც პეიზაჟის მხატვარ ჯონ ლინელის მეშვეობით მოგვარდა. ეს შეხვედრა გარდამტამი აღმოჩნდა, რადგან ბლეიკის ვიზიონერულმა სტილმა და ღრმა სულიერმა სიღრმემ პალმერში მჭიდროდ აისახა და მისი მხატვრული იდენტობის ქვაკუთხედად იქცა.

შორჰემის პერიოდი: მისტიკური პასტორალის სამყარო

კენტში, შორჰემის მახლობლად გატარებული წლები (1826-1835) სამუელ პალმერის კარიერის ყველაზე ინტენსიურად შემოქმედებით და გამორჩეულ ფაზას წარმოადგენს. მან შეიძინა მოკლედ, თბილად „ჭიანჭველთა აბატეს“ (Rat Abbey) წოდებული სავაჟკოდო სახლი და სწორედ აქ, rolling hills-ის ტალღებრილ ბორცვებსა და უძველეს ტყეებში, ჩამოაყალიბა თავისი უნიკალური მხატვრული ხმა. ეს პერიოდი არ იყო მხოლოდ პეიზაჟების აღწერა; ეს იყო მათი *ტრანსფორმაცია* მისტიკური სილამაზისა და სულიერი რეზონანსის სამყაროდ. პალმერის შორჰემის ტილოები ხასიათდება სეპიის ტონებით, რაც ქმნის მარადიულობისა და მელანქოლიის განცდას და ხშირად მთვარის ეთერული ნათებით არის განათებული. ეს არ იყო მხოლოდ ბუნების რეპრეზენტაცია, არამედ იდეალიზებული ხედვები, რომლებიც სავსე იყო პირადი სიმბოლიზმითა და მიწასთან ღრმა კავშირით. ამ ძიებაში ის მარტო არ ყოფილა; პალმერი დაკავშირდა მხატვართა ჯგუფთან, ცნობილი როგორც „Ancients“ (ძველები), რომელთა შორის იყვნენ ჯორჯ რიჩმონდი და এডვარდ კალვერტი; ყველა მათგანი მიზიდულნი იყვნენ ბლეიკის მისტიკური მიდრეკილებებით და ცდილობდნენ თავიანთ ხელოვნებაში სულიერი განზომილების აღორძინებას. ამ კოლექტივმა შექმნა საერთო იდეებისა და ურთიერთშთაგონების გარემო, რამაც განამტკიცა პალმერის ერთგულება ვიზიონერული პასტორალური მხატვრებისადმი.

ცვალებადი ტალღები: ლონდონი, იტალია და სტაბილურობის ძიება

1835 წელს პალმერი ლონდონში დაბრუნდა, რამაც მისი შემოქმედებითი ტრაექტორიის გარდამტამი წერტილი შექმნა. შორჰემის ტილოების ინტენსიურად მისტიკური სტილი დაიწყო დაწევას უფრო კონვენციური პეტიკისა და აკვარელისკენ, რაც ნაწილობრივ ფინანსური აუცილებლობითა და მისი სიძემამ, ჯონ ლინელმა, მოგვცა პრაგმატული რჩევებით, რომელიც მოუწოდებდა მას საზოგადოებრივი გემოვნების გასათვალისწინებლად მუშაობისკენ. მიუხედავად იმისა, რომ ის კვლავ პროლიფურად ხატავდა, პალმერი სულ უფრო მეტად ეყრდნობოდა აკვარელს, როგორც შემოსავლის წყაროს – ეს იყო პოპულარული მედიუმი იმ დროის ინგლისში, თუმცა შესაძლოა სრულად ვერ აკმაყოფილებდა მის მხატვრულ ამბიციებს. 1837-1839 წლებში, ცოლთან, ჰანა ლინელთან ერთად იტალიაში გატარებულმა თვირთბილმა პერიოდმა გააფართოვა მისი პალიტრა და შემოიტანა უფრო ნათელი ფერები მის ნამუშევრებში, თუმცა ზოგჯერ ეს თანამედროვეებისთვის ზედმეტად მკვეთრ ტონებად აღიქმებოდა. შემოსავლის დასაკომპლექტებლად პალმერი პირადი ნახატების მასწავლებლის პოზიციაზე მუშაობდა, რაც რთული პროფესია იყო და ზღუდავდა დროს, რომელსაც ის საკუთარ შემოქმედებას უთმობდა. ფინანსური სირთულეები ახლდა თან მთელ ამ პერიდას, რასაც კიდევ უფრო აუარესებდა მისი ძმის სამწუხარო ქმედებები, რომელმაც ბევრი ადრეული ნამუშევარი გადაგვარდო – რამაც პალმერი აიძულა, ისინი დიდი დანახარჯებით გამოსкуფულიყო.

მოგვიანედი წლები და მარადიული მემკვიდრეობა

1862 წელს სურისში, რედჰილში მდებარე ფურზ ჰილ ჰაუსში გადასვლამ პალმერის ცხოვრებაში ფინანსური სტაბილურობის გარკვეული დონე მოუტანა, რამაც მას საშუალება მისცა, დაუბრუნებოდა თავისი ადრეული შორჰემის ტილოების ვიზიონერულ სტილს, თუმცა უფრო მომწიფებული და დახვეწილი ტექნიკით. მისი გვიანი პერიოდის ნამუშევრები მოიცავს ულევად ილუსტრაციებს मिल्ტონის ლექსებისთვის *L'Allegro* და *Il Penseroso*, რაც წარმოაჩენს ხაზისა და კომპოზიციის მის სრულად დაუფლებას, ასევე ეპოსების სერიას ვერგილიუსის ილუსტრაციისთვის. The Lonely Tower (მარტოხელა კოშკი), რომელიც 1879 წელს დასრულდა, ფართოდ მიჩნეულია მის ერთ-ერთ უმთავრეს გვიანდელ მიღწევად, რომელიც აჩვენებს ეჩოს (etching) ტექნიკის გამორჩეულ ოსტატობას და მწარედ მარტოობის განცდის გადმოცემას. მისი შვილის, თომას მორ პალმერის, გარდაცვალებამ 1ს61 წელს გრძელი ჩრნი დატოვა ამ ბოლო წლებში, რაც მის შემოქმედებას კიდევ უფრო მეტი მელანქოლიით შეავსო. სამუელ პალმერი 1881 წელს გარდაიცვალა, დატოვა შემოქმედება, რომელიც თავდაპირველად შეუმჩნეველი დარჩა, თუმცა მოგვიანებით აღიარეს უდიდესი მნიშვნელობის მქონედ ბრიტანული რომანტიზმის კონტექსტში. ის ვიზიონერული ხელოვნების საკვანძო ფიგურად დგას, რომელიც აჩვენებს უილიამ ბლეიკის მხატვრული და ფილოსოფიური იდეების ხანგრძლივ გავლენას და ხელს უწყობდა მე-19 საუკუნეში სულიერ თემებზე ინტერესის აღორძინებას. მისი უნიკალური უნარი, შეეწყო ზედმიწევნითი დაკვირვება წარმოსახვით ხედვასთან, დღესაც მოხიბლავს მაყურებელს და განამტკიცებს მის ადგილს მარადიულად მნიშვნელოვან ხელოვანში.