სევერინ როეზენი (1815 – დაახლოებით 1872): ხილის სიმრავლეს მხატვარი

სევერინ როეზენი რჩება ამერიკის ხელოვნების ისტორიაში ამოუცნობი ფიგურად, გერმანელი ემიგრანტი, რომელმაც დიდი شهرت მოიპოვა ხილისა და ყვავილის ნატურმორტების მომხიბლავი გამოსახულებებისთვის. ბიოგრაფიული დეტალების სიმწირე – ძირითადად მისი დაბადება გერმანიაში, ბოპარდში – როეზენმა თავისი მრავალრიცხოვანი ნაწარმოები და განსხვავებული მხატვრული სტილი გაამყარა ამ ჟანრის ერთ-ერთ უმთავრეს წარმომადგენად XIX საუკუნის შუა პერიოდში.

პატარაა ცნობილი როეზენის ჩამოყალიბების წლებზე. იგი მონათლეს 1816 წლის 5 თებერვალს ბოპარდში, პრუსიაში (ახლა გერმანია), ოჯახში, რომლის წინაპრები სტეფანუსსა და მარგარეტა კრებსამდე მიდიოდა. ზუსტი ინფორმაცია მისი ფორმალური განათლების შესახებ რჩება გაურკვეველი, თუმცა არსებობს 증거ები, რომ მან თავისი მხატვრული უნარები კოლონში ფაიფურის მხატვრად გაამდიდრა – ხელობა, რომელიც შემდგომში დაეხმარა მას ფერისა და ტექსტურის შესწავლაში.

ქორწინება სოფია იაკობინა ლამბრიხტთან 1847 წელს ოჯახური ცხოვრების დასაწყისი იყო, რომელშიც ორი შვილი შედიოდა. როეზენის გადასვლა ნიუ-იორკში 1847 წლის დეკემბერში დამთხვედა ამერიკის ხელოვნების კავშირთან მისი ჩართულობით, სადაც მან 1848 და 1852 წლებ間 თერთმეტი ნახატი წარმოადგინა – გადამწყვეტი მომენტი, რომელიც მიანიშნებს მის ვალდებულებას ამერიკის ახალი სამხატვრო ლანდშაფტში დამკვიდრების შესახებ.

სოფია ლამბრიხტის untimely სიკვდილმა 1849 წლის ოქტომბერში როეზენის მეორე ქორწინებას უძღვა ვილჰელმინე ლუდვიგთან, რომლის სახლშიც პენსილვანიაში დააარსეს სახლი. მათი ოჯახი გაიზარდა, მიიღეს მინი (1854 წელს დაბადებული) და ოსკარი (1857 წელს დაბადებული), რაც უფრო მეტ სიმდიდრეს მოიტანა მის პირად ცხოვრებაში.

როეზენის მხატვრული ტრაექტორია გადამწყვეტად შეიცვალა, როდესაც იგი დაახლოებით 1863 წელს გადავიდა უილიამსპორტში, პენსილვანიაში – ადგილი, რომელიც შემდგომში მისი კრეატიული ნაწარმოების სინონიმად იქცა. ამ პერიოდის განმავლობაში იგი აქტიურად მონაწილეობდა პენსილვანიის სამხატვრო საზოგადოებაში და გამოფინა ნამუშევრები ინსტიტუტებში, როგორიცაა მერილენდის ისტორიული საზოგადოება და პენსილვანიის ხელოვნების აკადემია.

როეზენის განსხვავებული სტილი – რომელიც ხასიათდება დეტალებზე ზრუნვით და ფერის ოსტატობით – ღრმად იყო გავლენილი XVII საუკუნის ჰოლანდიელი ნატურმორტის მხატვრებმა, განსაკუთრებით იან ვან ჰუიზუმმა. მან მიიღო ტექნიკა, რომელიც ზუსტ განლაგებას და ლამაზ ბაძავას უპირველყოფდა, რაც შეესაბამებოდა მისი წინაპრების დამყარებულ კონვენციებს.

შეიძლება ითქვას, რომ როეზენის ყველაზე მნიშვნელოვანი მიღწევა იყო სამასზე მეტი ნატურმორტის წარმოება – გასაოცარი რაოდენობა, თუ გავითვალისწინებთ ხელმისაწვდომ ბიოგრაფიულ მონაცემებს. აღსანიშნავია, რომ მხოლოდ დაახლოებით ოცი ნახატს აწერია თარიღები, რაც მიანიშნებს მხატვრის ერთგულებას გარდამავალი სილამაზის დამაგრების შესახებ.

როეზენის მხატვრული მემკვიდრეობის მოწმობა არის მისი ნახატების აღმოჩენა უილიამსპორტში – საგანძური, რომელიც ხელოვნების ისტორიკოს იუდით ჰანსენ ო’ტულმა გამოააშკარავა. ეს ნამუშევრები წარმოადგენს ეპოქის ესთეტიკურ მგრძნობელობას, რაც ასახავს XIX საუკუნის შუა პერიოდში ამერიკის ცხოვრების სიმდიდრეს.

აღსანიშნავია, რომ იაკობ ფლოკმა, უილიამსპორტის გამოჩენილმა სასტუმროს მეპატრონემ და ლუდის მწარმოებელმა, როეზენის 50-ზე მეტი ნახატი შეაგროვა – ჟესტი, რომელიც მიანიშნებს მხატვრის პოპულარობაზე ქალაქის გერმანულ-ამერიკულ საზოგადოებაში. ეს ნახატები გაცვალნენ განსახლებისთვის და ლუდისთვის – როეზენის საყვარელი სასმელი – რაც ხელოვნებასა და ყოველდღიურ ცხოვრებას შორის სიმბიოტურ ურთიერთობას წარმოადგენს.

მისი ბოლო თარიღიანი ნახატი 1872 წელს მიდის, რაც მთელი სიცოცხლის მანძილზე მხატვრულ შესწავლას აღნიშნავს. ყოვლად ამომწურავი ბიოგრაფიული ინფორმაციის არარსებობის მიუხედავად, როეზენის შეუდარებელი წვლილი ამერიკის ნატურმორტის ხუროვნებაში უდავოდ რჩება – მემკვიდრეობა, რომელიც შენარჩუნებულია მისი ოევრის შესამჩვეული გადარჩენით.