Plink-a-Plong

ადრეული ცხოვრება და ფორმირება ორ სამყაროში

თომას უილიამ რობერტსმა, რომელიც 1856 წლის 9 მარტს, ინგლისის მშვიდ ქალაქ დორჩესტერში დაიბადა, დაიწყო გზა, რომელმაც მას ავსტრალიის ხელოვნების საკვანდალო ფიგურად აქცია. მისი ბავშვობა არასტაბილურობით იყო აღსავსე; მამამისი, რიჩარდ რობერტსი, სტამბადის მუშა და ჟურნალისტი, ოჯახს ხშირად გადაჰყავდა ერთი ადგილიდან მეორეზე სამუშაოს ძიებაში. ეს ქაოსური ცხოვრება რიჩარდის გარდაცვალებით დასრულდა, როდესაც ტომი სულ რაღაც ცამეტী წლის გახდა, რამაც დედას, მათილა एग्ნესსელა ევანსს, აიძულა, რთული გადაწყვეტილება მიეღო და 1869 წელს შვილებთან ერთად ავსტრალიის, მელბურნისკენ გაემგზავრა. მიუხედავად თავდაპირველი ფინანსური სირთულეებისა, მათილას შეუპოვრობამ უზრუნველყო, რომ ახალგაზრდა ტომმა დორჩესტერის გრამატიკულ სკოლაში მიიღოს განათლება — სწორედ ეს საფუძველი გახდა მისი შემდგომი შემოქმედებითი ხედვის სათავე. ავსტრალიაში გადასვლა მხოლოდ ადგილმდებარეობის შეცვლა არ ყოფილა, ეს იყო გადასვლა სამყაროში, რომელიც სავსე იყო ახალი სინათლით, ფერებითა და პეიზაჟებით, რომლებმაც საფური ამო pengaruhება მოახდინეს ხელოვანზე. თავდაპირველად იგი ფოტოგრაფის ასისტენტად მუშაობდა, რამაც დახვეწა მისი დაკვირვების უნარი და კომპოზიციის გაგება — თვისებები, რომლებიც შემდგომში მის შემოქმედებაში ფასდაუდებელតម្លៃ შეიძინა.

იმპრესიონიზმის ქმედება და ეროვნული იდენტობის განსაზღვრა

რობერტსის ფორმალური სახელოვნებო სწავლება კოლინვუდის და კარლტონის დიზაინის ხელოსნების სკოლებში დაიწყო, რასაც ნაციონალური გალერეის სკოლაში თომას კლარკის ხელმძღვანელობით სწავლა მოჰყვა. თუმცა, სწორედ ლონდონის სამეფო აკადემიაში (1881-1884) აღმოაჩინა მან ევროპაში გავრცელებული იმპრესიონიზმის მზარდი ტალღა. როდესაც 1885 წელს მელბურნში დაბრუნდა, რობერტსი გახდა ის ძალა, რომლის წყალობითაც ჩამოყალიბდა ე.წ. ჰაიდელბერგის სკოლა — რომელიც ხშირად ავსტრალიურ იმპლესიონიზმს უწოდებენ. იგი არ ცდილობდა მხოლოდ ევროპული სტილის იმპორტს; მისი მიზანი იყო შექმნანა ხელოვნებრივი ენა, რომელიც უნიკალურად შეესაბამებოდა ავსტრალიურ გამოცდილებას. თავის თანაგამოცდილე ხელოვანებთან — ფრედერიკ მაკკუბინთან, არტურ სტრიტონთან და ჩარლზ კონდერთთან ერთად, რობერტსმა შექმნა ხელოვანთა ბანაკები ბოქს ჰილის მსგავს ადგილებში, რაც ხელს უწყობდა კოლაბორაციულ გარემოს შექმნას, სადაც ისინი შეძლებდნენ ნატურის პირდაპირ, එ.წ. *en plein air* ტექნიკით შემოქმედებას. სინათლისა და ატმოსფეროს წარმავალი ეფექტების ასახვა ავსტრალიურ ბუშიზე ეს იყო რევოლუციური ნაბიჯი. 1889 წლის „9x5 იმპრესიული გამოფენა“, სადაც სიგარეტის ყუთის თავსახულებზე შესრულებული მცირე ზომის ნამუშევრები წარდგეს, იყო გაბედული განცხადება — აკადემიური ტრადიციების უარყოფა და ეროვნული თემატიკისა და იმედურობისადმი ერთგულება.

შრომისა და ცხოვრების პეიზაჟები

რობერტსის ყველაზე აღიარებული ნამუშევრები სწორედ ისეთია, რომლებიც მე-19 საუკუნის ბოლოს ავსტრალიური ცხოვრების არსს გადმოგვცემს. ისეთი ტიგოს, როგორიცაა ბეწვის ჭრა (1890) და გამოსვლა! (1891), არ არის მხოლოდ სოფლის სცენების აღწერა; ისინი არის ძლიერი ნარატივები, რომლებიც ზეიმს სძენს შრომის ღირსებას, აუთბექის უსასრულო სივრცეს და მზარდ ეროვნულ თვითმყოფადობას. ბეწვის ჭრა, განსაკუთრებით, ავსტრალიური პასტორალური ცხოვრების სიმბოლურ გამოსახულებად მიიჩნევა — დინამიკური კომპოზიცია, რომელიც სავსეა ენერგიითა და მოძრაობით, სადაც ნაჩვენებია მუშაობის პროცესი ვრცელ საივნებზე. სინათლისა და ფერის გამოყენება მისთვის მხოლოდ ესთეტიკური არ ყოფილა; იგი გამოიყენებოდა ლანდშაფტის სიმკაცრისა და სილამაზის, ასევე იმ ადამიანთა გამძლეობის გამოსახატად, ვინც ამ მიწაზე შრომობდა. ამ დიდებული ნარატივების მიღმა, რობერტსი ასევე წარმატებული იყო პორტრეტულ ჟანრში, სადაც სუბიექტის ხასიათსა და სულს სენსიტიურობითა და ოსტატობით ასახავდა. მის ფლორენს გრივსი (1898) არის მისი უნარის მაგალითი, შექმნას ინტიმური და ემოციური პორტრეტები, რომლებიც ადამიანის ფსიქოლოგიის ღრმა გაგებას ვლინდებიან.

მხატვრობითა და ადვოკატირებით შექმნილი მემკვიდრეობა

რობერტსის გავლენა მის საკუთარ ტილოებზე ბევრად უფრო შორს ვრცელდებოდა. იგი იყო დაუღალავი მოღვაწე ავსტრალიაში ეროვნული სახელოვნებო კულტურის დასამკვიდრებლად, რომელიც ხელს უწყობდა ისეთი ინსტიტუტების შექმნას, რომლებიც ადგილობრივ ხელოვანებს მხარს დაუჭერდნენ. 1903 წელს მან დაასრულა დიდი სურათი — მონუმენტური ნამუშევარი, რომელიც ავსტრალიის პირველი პარლამენტის გახსნის აღსანიშნავად შეიკვეთა. ამ პროექტმა განამტკიცა მისი ადგილი ავსტრალიის ვიზუალური იდენტობის ფორმირებაში. ეს ამბიციური საქმე სირთულეებით იყო სავსე, თუმცა იგი წარმოადგენს რობერთსის ერთგულების დასტურად ერის ისტორიის დოკუმენტირებისა და ზეიმობისადმი. მან წაახალისა სხვა ხელოვანები, რათა მიჰყვებოდნენ უნიკალურ ავსტრალიურ თემებსა და სტილებს, რითაც საფუძველი ჩაუყარა ხელოვანთა თაობას, რომლებმაც მისი მემკვიდრეობა განავითარეს. მიუხედავად იმისა, რომ მისი კარიერა ფინანსური სირთულეებითა და კრიტიკული დებატებით იყო აღსავსე, ტომ რობერტსი თავის ხედვაში მტკიცედ დარჩა — ხედვაში, რომელმაც საბოლოოდ გარდასახა ავსტრალიური ხელოვნების ლანდშაფტი და წარუვალი კვალი დატოვა ერის კულტურულ ცნობიერებაზე. იგი 1931 წელს გარდაიცვალა, თუმცა მისი შემოქმედება დღესაც აღძრავს მაყურებლის გრძნობებს და გვთავაზობს ძლიერ შესაძლებლობას, შევიღრმავოთ ავსტრალიის გულსა და სულში.