Het Ontbijt van Haring

Gabriël Metsu

Gabriël Metsu (Leiden, januari 1629 – begraven Amsterdam, 24 oktober 1667) was een Nederlandse kunstschilder uit de Gouden Eeuw. Hij schilderde veel genrestukken, waarvan sommige ook als portretten kunnen worden gezien. Metsu staat bekend om zijn zilveren coloriet, de beheersing van de lichtinval en de verborgen erotiek. Lang heeft Metsu nogal in de schaduw gestaan van de Delftse kunstenaar Johannes Vermeer, waardoor zijn werk niet de erkenning en waardering heeft gekregen die het verdient.

Early Life and Influences

Gabriël Metsu werd geboren als zoon van Jacques Metsu (c. 1588 – maart 1629), een Vlaamse schilder en tapijtwerker oorspronkelijk uit Hainault, die zijn dagen het grootste deel van zijn leven doorbracht in Leiden², en Jacquemijntje Garniers³(c. 1590 – 8 september 1651), de weduwe van een kunstenaar met drie kinderen uit haar eerste huwelijk. Een eclectische achtergrond zoals deze oefende waarschijnlijk invloed uit op Gabriël’s vroegste interesse in verschillende kunsttechnieken. De familie verhuisde rond 1615 naar Leiden³, waar Metsu opgroeide, en werd daarmee blootgesteld aan verschillende culturele invloeden. Een belangrijke inspiratiebron vormden de werken van Rembrandt van Rijn⁴, met name zijn gebruik van licht en kleur. Zijn vader Jacques Metsu leerde zijn zoon nooit kennen, omdat hij acht maanden voor de geboorte van Gabriël overleden was.

Artistic Career

Metsu’s carrière werd gekenmerkt door een trouw aan geen enkele stijl of techniek, waardoor hij de titel kreeg van “een hoog eclectische kunstenaar”. Zijn werk omspande historische schilderijen, stillevens, portretten en genre werken. Een belangrijk verschil tussen Metsu en andere kunstenaars van zijn tijd was dat slechts 14 van zijn ongeveer 133 werken gedateerd waren, waardoor veel over zijn creatieve proces bekend bleef liggen. Houbraken⁵ beweerde dat Metsu leerde bij Gerrit Dou, de belangrijkste Leidse genreschilder. Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1655 toen Metsu naar Amsterdam verhuisde; hij woonde in een steeg op Prinsengracht, naast een brouwerij en dicht bij zijn familieleden, die kinderen waren van Philips Metsu⁶. Hij trouwde met Isabel de Wolff⁷ uit Enkhuizen, wiens vader pottenbakker was en moeder schilderde. De Haarlemse schilder Pieter de Grebber⁸ was een oom van zijn vrouw. Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Metsu’s techniek werd steeds verfijnder en hij plaatste meer belang bij details zoals de texturen van de kleding. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Metsu’s werk werd nooit volledig erkend en gewaardeerd als een kunstenaar die zich bezighoudt met het prachtige licht en kleurgebruik van zijn tijdgenoten. Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Metsu’s stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilderijen zoals *Man writing a Letter* en *Woman reading a Letter* (beide National Gallery of Ireland, Dublin). Een belangrijke ontwikkeling vond plaats rond 1657 toen Metsu terugkeerde naar Leiden en hij zich daar permanent vestigde. Zijn stijl ontwikkelde zich verder onder invloed van Johannes Vermeer⁹, wiens composities duidelijk inspiratiebron waren voor schilder