Niki de Saint Phalle - Een Pionier van Feministische Kunst
Niki de Saint Phalle, geboren Catherine Marie-Agnès Fal de Saint Phalle op 29 oktober 1930 in Neuilly-sur-Seine, Frankrijk, was een kunstschilderes en beeldhouwster die zich onderscheidde door haar radicale stijl en een ongebreidelde persoonlijke visie. Haar leven werd gekenmerkt door zowel privilege als trauma, wat haar creatieve geest voedde met levendige kleuren, gewaagde vormen en een vurige onafhankelijkheid. De vroege jaren van haar bestaan waren bepaald door een bewegende achtergrond; de financiële stabiliteit van haar familie stortte in onder het gewicht van de Grote Depressie, een ervaring die waarschijnlijk een gevoel van instabiliteit en misschien zelfs een rebelse drang ontwikkelde binnenin haar. Ze werd opgeleid zowel in Frankrijk als in de Verenigde Staten – inclusief een periode in New York City – waarbij ze vroeg tekenen van een niet-conformistisch karakter liet zien. Een bekende gebeurtenis vond plaats tijdens een verblijf in Mallorca, Spanje, waar haar blootstelling aan de fantastische architectuur van Antoni Gaudí een verlangen ontstond om een immersief milieu te creëren, gebruikmakend van een ongelooflijke reeks materialen. Deze ervaring zou een belangrijke bron vormen voor haar artistieke inspiratie en zou haar stijl definiëren als een combinatie van Surrealisme, Pop Art en outsider kunst. Een vroeg teken van haar rebellie kwam naar voren toen ze de figuurlessen van sculpturen rood schilderde op het klaslokaal van haar conventschool, een gebaar dat hintte naar de iconoclasme die haar carrière zou vormen.
### Een Turbulent Begin en Een Onderbroken Opleiding
Niki’s jeugd was gekenmerkt door moeilijke omstandigheden; haar vader had een bankgeschiedenis die werd vernietigd door de Wall Street Crash van 1929, een gebeurtenis die waarschijnlijk een gevoel van instabiliteit ontwikkelde binnenin haar. Haar moeder verliet het huis om zich bij haar echtgenoot in de Verenigde Staten te voegen en ze groeide op met haar vaderlijke ouders in Frankrijk voordat haar ouders elkaar weer terugvonden in augustus 1933. Een belangrijke gebeurtenis vond plaats toen ze werd uitgeschreven uit twee katholieke scholen en uit de Brearley School, een privéschool voor meisjes op het Upper East Side van New York City. Haar eerste carrière was als model, waarbij ze verscheidene tijdschriften sierde zoals *Vogue*, *Elle* en *Harper’s Bazaar*. Een bijzonder belangrijke ervaring vond plaats toen ze werd aangeklaagd voor seksueel geweld door haar vader op elfjarige leeftijd. Deze gebeurtenis zou een gevoel van angst en pijn veroorzaken dat haar hele leven zou volgen. Ze begon haar artistieke ontwikkeling op haar achttiende levensjaar, wanneer ze trouwde met haar jeugdvriend Harry Mathews, die later een experimentele schrijver werd. Samen hadden ze twee kinderen: Laura in 1951 en Philip in 1955. Het gezin verhuisde naar Parijs in 1952 en reisde regelmatig door Europa tijdens de zomermaanden. Een belangrijke inspiratiebron voor haar kunst was Gaudí’s werk, vooral Park Güell in Barcelona, waar ze een bezoek bracht in 1955. Een jaar later verkreeg ze erkenning als kunstenaar bij haar eerste solo-tentoonstelling in Parijs en werd vriendin met Amerikaanse kunstenaars die ook in Parijs woonden, waaronder Robert Rauschenberg, Jasper Johns en Larry Rivers. Haar interesse voor theater en muziek leidde tot een belangrijke rol in haar leven en werk. Een periode van persoonlijke strijd volgde toen ze een psychiatrische kliniek ingaf in Nice waar ze een manier vond om haar angst te overwinnen door kunst als therapeutisch middel te gebruiken. Een belangrijke gebeurtenis was haar eerste huwelijk met Jean Tinguely, een kunstenaar die ook haar tweede echtgenoot zou worden en samen zouden werken aan verschillende projecten. Tijdens haar leven stond ze voor veel controversiële problemen en adresseren ze deze op een manier die kinderen vaak gebruiken om vragen te stellen en ongepaste nalatigheid aan te wijzen."
