Eva Dugan

Robert Priseman: Życie w służbie prowokacyjnej sztuki

Robert Priseman (ur. 1965) to brytyjski artysta, kolekcjoner, pisarz, kurator i wydawca, który tworzy w Essex w Anglii. Jego wielowymiarowa kariera artystyczna jest naznaczona nieustannym zaangażowaniem w trudne tematy społeczno-polityczne oraz głęboką dedykacją dla budowania dialogu w obrębie współczesnego krajobrazu sztuki.

Wczesne lata i artystyczne początki

Fundamenty akademickie Prisemana zostały wykute na University of Essex, gdzie pod okiem wpływowego profesora Michaela Podro zgłębiał tajniki estetyki i teorii sztuki. To teoretyczne przygotowanie w sposób fundamentalny ukształtło jego późniejsze podejście twórcze. Swoją drogę zawodową rozpoczął jako projektant książek dla wydawnictwa Longman Publishers (1989-1992), jednocześnie doskonaląc warsztat malarza portrecisty operującego techniką olejną. W tym okresie stworzył wizerunki wybitnych postaci, wśród których znalazły się m.in. Dalajlama, Phil Collins, Jeremy Paxman oraz kardynał Basil Hume. Te wczesne dzieła znajdują się dziś w prestiżowych zbiorach, takich jak Royal Collection w Windsor Castle czy Corpus Christi College w Cambridge.

Zwrot ku eksploracji tematycznej

W 2004 roku Priseman przeszedł znaczącą transformację artystyczną, porzucając tradycyjny portret na rzecz cykli tematycznych, których celem było prowokowanie do myślenia i angażowanie widza w krytyczną dyskusję. Był to początek jego najbardziej rozpoznawalnych dokonań, charakteryzujących się bezkompromisową eksploracją trudnych i bolesnych tematów.

Główne cykle i motywy artystyczne

• The Hospital Paintings: Wczesne próby zgłębienia przestrzeni instytucjonalnych oraz ich psychologicznego oddziaływania na jednostkę.
• Subterraneans: Badania nad ukrytymi światami i społecznościami marginalizowanymi.
• The Francis Bacon Interiors: Głęboko osobisty cykl przedstawiający paryski pokój hotelowy, w którym George Dyer, kochanek Bacona, odebrał sobie życie, a także salę szpitalną, w której zmarł sam mistrz, oraz jego pracownie – przejmująca opowieść o żalu, stracie i procesie kreacji.
int
• No Human Way to Kill: Być może najbardziej poruszające dzieło Prisemana; seria ta prezentuje pięć metod egzekucji stosowanych w USA (powieszenie, rozstrzelanie, gazowanie, zastrzyk trucizny oraz elektrowstrząsy), uzupełnioną o ryciny szczegółowo opisujące inne praktyki stosowane na świecie. Artysta stawia tu tezę, że kara śmierci jest aktem społecznie skonstruowanym.
• The Troubles: Potężna refleksja nad konfliktem w Irlandii Północnej.
• Nazi Gas Chambers: Bezpośrednia i bolesna konfrontacja z horrorem Holokaustu.

Promowanie współczesnego malarstwa brytyjskiego

Zaangażowanie Prisemana wykracza daleko poza jego własną praktykę artystyczną. W 2013 roku, wraz z artystą Simonem Carterem, współzałożył Contemporary British Painting – platformę dedykowaną promowaniu i osadzaniu w kontekście współczesnych praktyk malarskich w Wielkiej Brytanii poprzez wystawy, wykłady, publikacje oraz przyznawanie nagród artystycznych. Stał się również inicjatorem powstania ‘east contemporary art’ na University Campus Suffolk.

Kolekcjonerstwo i filantropia

Priseman jest żarliwym kolekcjonerem malarstwa brytyjskiego, a jego zbiory obejmują „Priseman Seabrook Collection of 21st Century British Painting”, która po raz pierwszy zaprezentowana została w Huddersfield Art Gallery w 2014 roku. W 2013 roku artysta dokonał również szlachetnego gestu, przekazując Falmouth Art Gallery ‘The Robert Priseman Gift’ – kolekcję dwudziestu obrazów autorstwa współczesnych brytyjskich malarzy.

Uznanie akademickie i zawodowe

Wkład Prisemana w kulturę został uhonorowany licznymi nominacjami akademickimi: funkcją Fellow w Human Rights Centre na University of Essex (2010), stanowiskiem profesora wizytującego w dziedzinie sztuk pięknych na Department of Art and Humanities, University Campus Suffolk (2015) oraz rolą Visiting Research Fellow na University of Leeds (2017).

Dziedzictwo i znaczenie historyczne

Z ponad 200 dziełami znajdującymi się w najważniejszych międzynarodowych kolekcjach – w tym V&A, Museum der Moderne w Salzburgu, Art Gallery of New South Wales, Musée de Louvain la Neuve oraz National Galleries of Scotland – Robert Priseman ugruntował swoją pozycję jako istotny głos we współczesnej sztuce brytyjskiej. Jego odwaga w podejmowaniu trudnych tematów, połączona z oddaniem wspieraniu innych artystów i pielęgnowaniu krytycznego dialogu, gwarantuje mu trwałe miejsce w historii sztuki.