John Cheney

Życie i kariera Johna Cheneya

John Cheney przeżył znaczną część dziewiętnastego wieku, urodzony w 1801 roku i odchodzący w 1885 roku. Swoje lata twórczej aktywności spędził, przemieszczając się między miastami Boston i Filadelfia. Jego dłonie przywykły do precyzyjnych, powtarzalnych ruchów rytownika – rzemiosła, które wymagało nie tylko pewnego oka, ale i niezwykłej, cichej cierpliwości. Jako amerykański rytownik, skupiał on całą swoją uwagę na subtelnych detalach linii oraz grze światłocienia.

Jego życie było nierozerwalnie związane z produkcją dzieł drukowanych, które pojawiały się w licznych księgach prezentowych tamtej epoki. Przez wiele lat oddawał swój talent corocznej publikacji The Token, wzbogacając jej tomy swoim kunsztem. Jego twórczość stanowiła istotny element wizualnej tkanki tamtych czasów, znajdując odzwierciedlenie w wielu różnych wydawnictwach. W latach 30. XIX wieku podróżował również przez Europę, przemierzając przestrzenie, w których tradycje jego rzemiosła były najgłębiej zakorzenione.

Osiągnięcia zawodowe i uznanie

Precyzja jego kreski zapewniła mu wyjątkowe miejsce w krajobrazie amerykańskiego artystycznego grafizmu. Zyskał miano czołowego portrecisty-grawera w kraju, budując swoją reputację poprzez lata nieustępliwej, niezwykle szczegółowej pracy. Jego talent był stałym elementem rocznego albumu prezentowego The Token, dla którego przez pewien czas pracował na wyłączność. Jego miedzioryty pojawiały się w tomie z 1828 roku, a następnie nieprzerwanie zdobiły każdą kolejną edycję od 1830 do 1838 roku.

Ta niezwykła konsekwencja w tworzeniu wysokiej jakości grafik przyniosła mu oficjalne uznanie w środowisku artystycznym. W 1833 roku został wybrany na Honorowego Akademika National Academy of Design. To prestiżowe wyróżnienie było wyrazem uznania dla technicznej biegłości, jakiej wymagało przelewanie wizerunków portretowych na subtelne, trawione linie, które stały się znakiem rozpoznawczym jego twórczości.

Wyróżniające się miedzioryty i akwaforty

Niezwykła precyzja jego dłuta objawia się w niewielkich, pełnych detali dziełach, które tworzył przez całą połowę XIX wieku. Już w 1821 roku na papierze czerpanym powstała jego akwaforta zatytułowana Reward of Merit. Mistrzowska umiejętność operowania linią i cieniem staje się w pełni widoczna w dziele The Lost, Found – będącym połączeniem akwaforty i miedziorytu z 1837 roku. Ta praca, wykonana na kremowym papierze czerpanym, stanowi świadectwo niezwykłej staranności i namaszczenia w każdym pociągnięciu rylca.

Twórczość artysty często potrafiła uchwycić ruch oraz ulotną atmosferę dzięki medium, jakim jest miedzioryt. Około lat 40. XIX wieku stworzył Ship in a Squall, czarno-biały miedzioryt na papierze czerpanym. Dzieło to w sposób genialny demonstruje techniczną kontrolę niezbędną do oddania napięcia, jakie towarzyszy jednostce walczącej z wzburzonymi falami. Później, w 1850 roku, John Cheney przyczynił się do powstania oprawionego woluminu zawierającego Outlines and Sketches by Washington Allston, dostarczając dwadzieścia miedziorytów, które stanowiły wizualne dopełnienie tych szkiców.

• Reward of Merit, 1821
• The Lost, Found, 1837
• Ship in a Squall, ok. lat 40. XIX w.
• Outlines and Sketches by Washington Allston, 1850

Gdzie dziś można podziwiać jego dzieła

Śladami materialnych pozostałości jego niezwykłej kariery można podążać przez liczne, znaczące kolekcje rozsiane po całych Stanach Zjednoczonych. W Bostonie, w murach Museum of Fine Arts, spoczywają wybitne przykłady jego kunsztownej pracy, które pozwalają na bezpośrednie obcowanie z niezwykłą precyzją jego techniki. Jego akwaforty oraz miedzioryty stanowią również nieodłączną część stałych zbiorów National Gallery of Art, stanowiąc świadectwo epoki.

Inne, wyjątkowe dzieła odnalazły swoje miejsce w wyspecjalizowanych instytucjach. Metropolitan Museum of Art przechowuje jego rycinę zatytułowaną Woman in Bed Reading. Z kolei w Pennsylvania Academy of the Fine Arts można odnaleźć The Lost, Found – poruszającą akwafortę i rycinę z 1837 roku. To właśnie te miejsca pozwalają zachować dla potomności subtelne ślady, jakie jego narzędzia pozostawiły na papierze i tkaninie.