Sanat tarihçileri uyanmadan önce kısa bir cevap: Rembrandt hacim olarak (kataloglanmış 1.041 eserle) üç İtalyalıyı da geride bırakıyor, Michelangelo sanat tarihinde en yoğun koleksiyona sahip (tek bir şapelde 214 eser), Raphael bu dördü arasında en hızlı çalışan ve hakkında en az belge bulunan isim, Leonardo ise —herkesçe bilinen, bez çantanızın üzerindeki o isim— bu odadaki herkesten daha küçük bir tablo üretimine sahip. Kendisi, dosyalama sorunu olan bir dâhidir.

Burada benimle birlikte durun. Dört adam. İki yüzyıl. Tek bir veri tabanı. Sergi mağazasındaki hiç kimsenin sayılmasını istemeyeceği şeyleri sayacağız.

Manşet Tablosu: Dört Üstat, Tek Bir Çizelge

Bunlar, WahooArt.com'daki halka açık sanatçı istatistik sayfalarının arkasındaki katalog rakamlarıdır — şu anda her bir sanatçının kendi istatistik sayfasından bizzat görebileceğiniz rakamlar: Leonardo da Vinci, Michelangelo Buonarroti, Raphael, Rembrandt van Rijn. Kataloglanmış eserleri sayarlar: tablolar, freskler, çizimler, baskılar, heykel, etütler; kayıtlarda tutulan her şeyi.

Dördünün toplamı: 2.786 kataloglanmış eser. Sadece Rembrandt bunun %37'sini oluşturuyor. Bunun üzerine bir an düşünün, çünkü aşağıdakilerin tamamı buna birer dipnot niteliğindedir.

Rembrandt Sayıca Üstünlük Konusunda Rakipsiz

Bin kırk bir eser. Bu, Leonardo ve Raphael'ın toplamından 18 fazla. Üstelik bunu 63 yıl içinde, nemli bir ticaret şehrinde, görkemli bir iflas sürecindeyken başardı.

İtalyanların yanıtlayamayacağı kısım ise şurası: Bu kayıtların 76 tanesi baskıdır (gravür). Rembrandt, baskı sanatını modern bir sanatçının interneti anlaması gibi anlıyordu. Bir bakır levha üzerine çiziyor, asitle aşındırıyor ve ardı ardına izlenimler üretiyordu. Sadece sarayı olan bir adama değil, dükkanı olan bir adama da resim satabiliyordu. Michelangelo bir Papa'yı beklerken, Rembrandt satış yapıyordu.

Ve 437 adet tuval üzerine yağlı boya. Panel değil — tuval. Daha ucuz, daha büyük, rulo yapılabilir, taşınabilir. Adam bir tedarik zinciri kuruyordu.

Rembrandt hakkında akşam yemeğinde kullanabileceğiniz bir bilgi: Kendi yüzünü saplantılı bir şekilde katalogladı. Otoportreler, yirmili yaşlarından — Genç Bir Adam Olarak Sanatçının Portresi, 1631 — Louvre'daki 1639 Otoportresi'ne ve sonlara doğru İki Çemberle Otoportre'ye kadar kayıtlar boyunca devam eder. Bu karşılaştırmadaki başka hiç kimse bunu yapmadı. Leonardo bize belki tartışmalı tek bir kırmızı tebeşirle çizilmiş kafa bıraktı. Rembrandt ise kendi çöküşünün bir hareketli kitabını (flipbook) bıraktı ve bunun için para talep etti. Tüm bu süreç, onun eser zaman çizelgesinde yıl yıl sergilenmektedir.

Michelangelo ve 214 Eserlik Oda

Bu sayı tuhaflaşana kadar ona bakın: Michelangelo'ya ait kataloglanmış 214 eser Sistine Şapeli içindedir. Adamın yaptığı her şeyin yüzde otuz biri; tek bir tavanda, tek bir duvarda, tek bir odada, bir golf sahası büyüklüğündeki tek bir şehir devletinde. Hatta odanın kendisinin kataloglanmış bir görünümü bile var ki, bu da odanın nasıl eserin kendisi haline geldiğini size anlatıyor.

Bu karşılaştırmadaki başka hiçbir sanatçı —belki de herhangi bir yerdeki hiçbir sanatçı— bu düzeyde bir yoğunluğa sahip değildir. Leonardo'nun en büyük koleksiyonu, Windsor'daki 91 eserlik Royal Collection'dır; bir kağıt yığınıdır. Raphael'ın en büyüğü ise Pitti Sarayı'ndaki dokuz eserdir. Dokuz!

Ve katalogun, mermer dehası hikayesinin gizlediği Michelangelo hakkında sessizce itiraf ettiği şey şudur: Format dağılımı, hiçbir şövale ressamınınkinden farklı olacak şekilde bozulmuştur. Eserlerinin sadece %49'u portre formatındadır. Geri kalanı kare (93), dikey (87), panoramik (55) şeklindedir — yani tavanların, lunetlerin, zambak kemerlerin ve tonozların geometrisine uygundur. O resim yapmıyordu; içinde insanların bulunduğu bir mimari inşa ediyordu. Dört yılını sırtüstü yatarak, sonrasında asılacak yeri olmayan bir görüntü biçimi icat etmeye harcadı. Tartışmasız tek panel resmi olan Doni Tondo bile 120 cm çapında bir dairedir — çünkü tabii ki öyledir.

Michelangelo gerçeği: bunun büyücülük sayıldığı bir çağda 89 yaşına kadar yaşadı. Leonardo'dan 45 yıl, Raphael'dan ise 44 yıl daha uzun yaşadı. Ayrıca mermer ve taştan kataloglanmış 42 eseri vardır — Louvre'daki İsyankar Köle'den itibaren, dördü arasında kayıtlarda ciddi bir heykel varlığı olan tek sanatçıdır. Hayatı boyunca kendisini bir heykeltıraş olarak adlandırdı ve dünyanın en ünlü tavanını protesto ederek boyadı; şiirlerinde sakalının göğe doğru bakmasından ve yüzüne boya damlamasından şikayet etti. Bu adam, orijinal "isteksiz işe alınan" kişiydi.

Raphael: 37 Yaşında Öldü ve Rakamlar Bu Duruma Çok Kızgın

Otuz yedi yıl. Kataloglanmış beş yüz on eser. Bu, yaşam yılı başına 13,8 eser demek — Michelangelo'nın oranının neredeyse iki katı ve Michelangelo'nun zaman çizelgesinde 52 yıllık bir avantajı vardı.

Raphael, şu an herkesin hafife aldığı isim ve ben bunun kim tarafından karar verildiğini bilmek istiyorum. Kendi yaşam süresi boyunca üç İtalyalı arasında en başarılı olan oydu. Bir atölyeyi bir fabrika alanı gibi yönetti. Vatikan siparişlerini, Michelangelo'nun iki kez güvenilmeyecek kadar fevri olduğu durumlarda o aldı — Atina Okulu, yirmili yaşlarında yapıldı ve hâlâ Rönesans zihninin kesin görüntüsüdür.

Ancak tablodaki en çirkin sütuna bakın: Raphael kataloğunun sadece %9'u isimlendirilmiş bir müzeye bağlı ve onu elinde bulunduran kurum sayısı sadece 18 — Pitti Sarayı, Louvre, Uffizi ve diğerlerinin azınlığı. Leonardo 52 müzede, Rembrandt ise 51 müzede bulunuyor. Raphael ise 18 müzede.

Neden mi? Çünkü eserlerinin çok büyük bir kısmı duvarlara bağlıdır — Vatikan Stanze, sandıklara konulup Tokyo'daki büyük bir sergiye gönderilemeyecek freskler. Seyahat edemeyen bir tablo, müze envanter kaydı alamaz. Bir oda numarası alır. Modern sanat dünyası taşınabilirliği ödüllendirir ve Raphael'ın en büyük eseri ise yerine sabitlenmiştir. O, Avrupa'daki kurumsal olarak en görünmez ünlü ressamdır.

Raphael'ın ruh hali profili dördü arasındaki aykırı değerdir: kataloğunun %66'sı huzurlu veya zarif olarak okunuyor. Sakin (132 eser), düşünceli (129), ruhani (80), dingin (61). Dördü arasında istatistiksel ağırlık merkezi huzur olan tek kişidir. Michelangelo ve Rembrandt birer dram makinesidir. Madonna of the Meadow veya Madonna della Seggiola'nın önünde durduğunuzda nabzınızın düştüğünü hissedebilirsiniz — onun ruh hali odası internetteki en az stresli sayfadır. Raphael, girdiği her odanın sıcaklığını düşüren bir adamdı — ve sonra 37 yaşında, söylentilere göre bir ateş sonrası, kendi doğum gününde öldü. En sakin olan, en acımasız vedayı yaşıyor. Sanat tarihinin mizah anlayışı pek iyi değil.

İstatistiksel Olarak Konuşmak Gerekirse Leonardo Bir Ressam Değildir

Şimdi asıl meseleye gelelim. Buraya bunun için geldiniz.

Leonardo da Vinci, kataloglanmış 548 esere ve görüntülerin tarihinde en ünlü isme sahiptir. Ancak bu 548 şeyin ne olduğuna derinlemesine bakarsanız, ressam figürü hızla küçülür. Tebeşir (21 kayıt), kağıt üzerine mürekkep (16), kömür (13), çizimler, çalışmalar, defter sayfaları. En büyük tek parçası —Royal Collection'daki 91 eser, artı Windsor'daki Kraliyet Kütüphanesi'ndeki 37 eser daha— bir kağıt arşividir. Bu, tüm kataloğunun %23'ünü oluşturan 128 kaydın, kağıt üzerine çalışmalar olarak İngiliz kutularında durması demektir.

Dünyanın sıraya girdiği o bitmiş tablolar, yani gerçek panel üzerine yağlı boya nesneler, meşhur bir şekilde çok kısa bir listedir. Çoğu sayıma göre yirmiden azı hayatta kalmıştır. Tüm boyalı üretimini tek bir büyük odaya asabilir ve hediyelik eşya dükkanı için bile yer ayırabilirsiniz.

Peki, o nedir? O, kültürel tarihteki en başarılı itibar birikimi olayıdır: notları tablolarından daha fazla olan ve notları çoğu insanın tablolarından daha iyi olan bir adam.

Tarih alanı da onu ele veriyor. Leonardo'nın kataloglanmış tarihleri 1470'ten, ölümünden çok sonrasına —1590'ların derinliklerine— kadar uzanıyor. Bu bir zaman yolculuğu değil. Bu bir atölye, bir okul ve Leonardo'dan sonra "Leonardolar" üreten iki nesil kopyacıdır. Stüdyosu ondan daha uzun süre yaşadı ve ismi kullanarak ticaret yapmaya devam etti. Bu karşılaştırmada bir markaya dönüşen ilk sanatçıdır ve bunu ölümünden sonra, rızası olmadan başarmıştır.

Leonardo gerçeği: kataloğundaki en çok görüntülenen iki eser Mona Lisa (1519, panel üzerine yağlı boya, 77 × 53 cm, Louvre Müzesi) ve Son Akşam Yemeği (1495, fresk, Santa Maria delle Grazie) —ve bunlardan biri, çoğu ziyaretçinin birinin telefon ekranı üzerinden on bir saniye boyunca gördüğü, camın arkasındaki küçük, kahverengi bir portredir. Diğeri ise, fresk üzerinde işe yaramayan bir teknikle fresk yapma konusunda ısrar ettiği için o hayattayken bile dökülmeye başlayan bir yemekhanedeki duvardır. Deha, evet. Şantiye denetimi, hayır.

Duygu Grafiği: Asıl Dramatik Olan Kim?

Kataloglanan her eser bir duygu ve palet sınıflandırması taşır. Bunları topladığınızda, ölmüş bir adam için kişilik testi elde edersiniz. Sonuçlar kaba. Bu tartışmanın okumak yerine renk kısmını görmek isterseniz, her sanatçının bir palet genomu sayfası ve doygunluğu ton kontrastına karşı grafikleyen bir spektral indeksi bulunmaktadır.

En üst satırı ve en alt satırı birlikte okuduğunuzda, tüm Rönesans-karşıtı-Barok klişesi gerçekten görebileceğiniz bir şeye dönüşüyor. Rembrandt %62 dramatik ve %39 melankoliktir — adam elinde fırçası olan bir fırtınadır; baskın renkleri ise espresso (271 eser) ve siyahtır (119). Elli yıl boyunca geceleri bir odanın içini boyar ve özür dilemeyi reddeder.

Michelangelo; %53 dramatik, toprak tonlu, güçlü, melankolik. Burkulmuş vücutlar, bir şeylere öfkeli herkes.

Leonardo ise, %56 nötr ve monokrom, %57 düşüncelidir — çünkü kataloğunun yarısından fazlası kağıttır. "Gizemli sfumato dehası" ifadesi istatistiksel olarak ellerin gri çizimlerini yapan bir adam olarak okunuyor. Ki kendisi öyleydi. Sürekli.

Ve Raphael ise %65 toprak tonlu, %39 huzurlu, %10 dramatik olarak yer alıyor. Boyayla bağıran iki adamın tanımladığı bir dönemde, sesini alçak tutan ve her ikisinden de daha fazla satış yapan odur.

Kalabalık Sahneler Sıralaması

İşte kimsenin yayınlamadığı bir istatistik: tek bir eserde rekorun saydığı insan yüzü sayısı. Bu, hırsın kaba bir göstergesidir — tek bir kareye yer koyma cesaretini kaç kişi için gösterdiniz?

• Raphael, Transfigürasyon (Yücelme) (1519, 405 × 278 cm, Pinacoteca Vaticana): 15 yüz. Son tablosu. Tabutunun başında duruyordu.
• Raphael, Bakirenin Evliliği (1504, 170 × 117 cm, Pinacoteca di Brera): 21 yaşındayken boyanmış 15 yüz.
• Leonardo, Son Akşam Yemeği (1495, fresk): 13 yüz. Açıkçası on üç. Konunun tamamı bu.
• Rembrandt, Gece Devriyesi (1642, 363 × 437 cm, Rijksmuseum): 13 yüz — bir milis birliğinden kişi başı ücret aldığı ve ardından yarısını yine de gölgeler içinde bıraktığı bir grup portresi.
• Rembrandt, Doktor Nicolaes Tulp'un Anatomi Dersi (1632, Mauritshuis): 9 yüz, artı bir ceset, artı bir incik kemiği gibi açılmış bir ön kol. 26 yaşındayken boyanmış.
• Michelangelo, Son Yargı (1537, 1370 × 1220 cm, Sistine Şapeli): Daha sonraki bir Papa'nın, üzerine pantolon çizilmesi için bir adam tuttuğu 167 metrekarelik çıplak bedenlerden oluşan bir duvar. O adam hâlâ "pantolon yapıcı" olarak bilinir.

Boyutlara dikkat edin. Son Yargı 13,7 metre yüksekliğindedir. Leonardo da VinciMona Lisa · Son Akşam Yemeği · Vitruvius Adamı · Gelincikli Kadın · Kayalıklar Bakiresi MichelangeloAdem'in Yaratılışı · Son Yargı · Doni Tondo · Leda ve Kuğu · Sistina Şapeli iç mekanı RaphaelAtina Okulu · Aydınlanma · Alba Madonna · Madonna della Seggiola · Bindo Altoviti Portresi RembrandtGece Devriyesi · Dr. Tulp'un Anatomi Dersi · Müsrif Oğul'un Dönüşü · İki Çemberle Otoportre · Yahudi Gelin

Leonardo'nun en iyi beş eserinden üçü hiç tuval üzerine yağlı boya değildir; biri bir fresk, biri daire içindeki bir adamın mürekkep çizimi, diğeri ise bir paneldir. Rembrandt'ın en iyi beş eserinden ikisi otoportredir veya buna yakındır. Raphael'ın bir numarası olan Atina Okulu ise Vatikan'da kimsenin satamayacağı, ödünç veremeyeceği, sigortalayamayacağı veya çalamayacağı bir duvardır.

Bu da bizi bu makaledeki tek pratik soruya getiriyor.

Bunlardan Herhangi Birine Sahip Olabilir misiniz? Evet ve Kanun Bu Konuda Çok Net

Dört sanatçının dördü de 1519 ile 1669 yılları arasında vefat etti. Dört kataloğun tamamındaki her eser dünya çapında kamu malıdır (public domain). Geride kalan bir miras, bir vakıf, bir lisans kuruluşu veya süresi dolacak bir telif hakkı bulunmamaktadır. Kimse yemek odanız için Gece Nöbeti eserinin el boyaması yağlı boya bir kopyasını sipariş etmenize engel olamaz ve hiç kimsenin avukatı bu işten pay alamaz.

Eski ustaların 20. yüzyıl sanatçılarına karşı sahip olduğu sessiz avantaj budur. Bunu bir Warhol, bir Magritte veya bir Dalí ile deneyin; çok organize bir tavra sahip hak sahibiyle karşılaşırsınız. Warhol'un Marilyn eseri 2058 yılına kadar koruma altındadır. Adem'in Yaratılışı ise asla sona ermeyecek bir koruma altındadır.

Bunun WahooArt.com, ArtsDot.com, AllPaintingsStore.com, TopImpressionists.com, BuyPopArt.com, Most-Famous-Paintings.com, WikiOO.org ve OriginalUniqueArt.com genelinde pratik anlamdaki karşılığı şudur:

• El boyaması yağlı boya reprodüksiyonlar — yukarıdaki 2.786 eserin herhangi birinin, seçtiğiniz boyutta, çalışan bir sanatçı tarafından keten kanvas üzerine yağlı boya ile yapılmış hali. Örneğin Gece Nöbeti gibi herhangi bir sanat eseri sayfasından başlayabilirsiniz.
• Kanvas ve arşivsel baskılar — bu çeyrek yerine bu ay duvarınızda görmek istediğiniz eserler için pamuklu kanvas üzerine giclée veya Epson arşivsel kanvas kağıt baskılar.
• Dijital görüntüler — nesneye değil, dosyaya ihtiyacı olan kişiler için.

Madem bir makaleyi sadece şeyleri sayarak geçirdik, hangisinin reprodüksiyonunun yapılması gerektiğine dair açık bir tavsiye verelim. Her sanatçının en ünlü beş eseri, kısmen kartpostal boyutunda fotoğraflanmaya uygun oldukları için ünlüdür. Bu durum, koltuğunuzun üzerinde 90 × 120 cm boyutlarında iyi görünmekle aynı şey değildir. Rembrandt'ın espresso ve siyah tonlarındaki derinliği ışığı emer; onu bir lambanın yakınına yerleştirin. Raphael'ın toprak tonlarındaki dinginliği, bu dördü arasında içinde yaşamanın en kolay olduğu palettir. Michelangelo'nun tavan geometrisi panoramik ve karedir, bu nedenle çoğu ressamın tasarlamadığı yatay alanlara mükemmel uyum sağlar. Bir Leonardo tebeşir çalışması —kağıt üzerinde, gri ve sessiz bir eser— kurşun geçirmez camın arkasındaki küçük kahverengi bir hanımefendi portresinin on dördüncü kopyasından çok daha iyi bir duvar parçasıdır. Hemen en belirgin olanlara yönelmeden önce, Leonardo sanatçı sayfasında onun kataloğunun bu sakin köşelerine göz atın.

Soracağınız İçin Kararımız Şudur

En üretken: Rembrandt. 1.041 eser, yaşadığı her yıl başına 16,5 eser ve bakır üzerine kendi dağıtım kanalını icat etti.

En verimli: Raphael. 37 yaşında, 511 eser ve özgeçmişinde Vatikan'ın en iyi odalarıyla hayata veda etti. Ona Michelangelo'nun 89 yılını verin; bu makalenin kazananı farklı, muhtemelen Batı kanonu da farklı olurdu.

En yoğun: Michelangelo. Tek bir şapelde 214 eser. O bir katalog değil, bir hac merkezi inşa etti.

Çıktıya oranla en abartılan, etkiye oranla en hafife alınan: Leonardo; her ikisi de aynı anda, ki bu onun rakamları hakkında gerçekten ilginç olan tek şeydir. Tamamlanmış yirmi taneden az tablo ve sanat dünyasının en büyük ismi. Bu makalenin tüm tezini kanıtlıyor: Şöhret üretimin bir ölçüsü değildir; rekor ile itibarın ise birbirleriyle neredeyse hiçbir ilgisi yoktur.

Dört istatistik sayfasını kendiniz inceleyin — Leonardo, Michelangelo, Raphael, Rembrandt — ve rakamlarla tartışın. Onlar bunun için varlar. Eğer onları okumak yerine hareket ederken görmek isterseniz, zaman çizelgelerini, konu atlasını veya spektral indeksi deneyin. Ve eğer sadece herkesin lig tablosunu istiyorsanız, o da en iyi 100 sanatçı listesidir.

Sıkça Sorulan Sorular

En çok esere kim sahip: Leonardo, Michelangelo, Raphael mi yoksa Rembrandt mı?

1.041 kataloglanmış eserle Rembrandt van Rijn; Leonardo (548) ve Raphael'ın (511) toplamından daha fazla esere sahiptir. Michelangelo ise 686 eserle ikinci sırada yer almaktadır.

Leonardo'nun neden bu kadar az tablosu var?

Çünkü eserlerini nadiren tamamlıyordu. Kronik olarak dikkati dağılıyor, üstlendiği siparişleri yarıda bırakıyor ve başarısız olan teknikler üzerinde deneyler yapıyordu — Son Akşam Yemeği daha hayattayken bozulmaya başlamıştı. Kataloglanmış 548 eserinin çoğu bitmiş resim değil; çizimler, tebeşir çalışmaları ve defter sayfalarından oluşmaktadır.

Bu dört sanatçının en çok eseri hangi müzede bulunuyor?

214 kataloglanmış Michelangelo eseriyle Sistine Şapeli; sanatçının tüm üretiminin %31'i tek bir odadadır. İkinci sırada ise neredeyse tamamı kağıt üzerine olan 91 Leonardo eseriyle Royal Collection gelmektedir.

Raphael neden bu kadar az müzede yer alıyor?

Leonardo için 52 kurum bulunurken, Raphael eserlerini barındıran kataloglanmış kurum sayısı sadece 18'dir. En büyük eserlerinin çoğu Vatikan duvarlarına işlenmiş fresklerdir — bunlar satın alınamaz, taşınamaz, ödünç verilemez veya koleksiyona eklenemez. Taşınamaz sanat, müze sayımı metriğinde görünmez kalır.

Dört sanatçı arasında en dramatik olanı kimdi?

Katalogunun %62'si dramatik olarak sınıflandırılan, %39'u melankolik olan ve paleti espresso kahverengisi ile siyahın hakimiyetinde olan Rembrandt'tır. Michelangelo %53 ile ikinci sıradadır. Yaklaşık %10 ile Raphael, grubun açık ara en sakin ismidir.

Bu sanatçıların reprodüksiyonları yasal mı?

Tamamen. Dördü de dünya çapında kamu malıdır — telif hakkı, miras veya izin gerekmez. Her dört katalogdaki her bir eserin el yapımı yağlı boya reprodüksiyonları, kanvas baskıları ve dijital görüntüleri yasal olarak üretilebilir ve satılabilir — WahooArt.com, ArtsDot.com, AllPaintingsStore.com, TopImpressionists.com, BuyPopArt.com, Most-Famous-Paintings.com, WikiOO.org ve OriginalUniqueArt.com üzerinden.

Dördü arasından eve asmak için en iyisi hangisidir?

Rakamlara göre Raphael: %65 toprak tonlarında palet, %39 huzurlu ve vakaların üçte ikisinde portre formatında — normal bir odada yaşamak için dördü arasındaki en kolay sanatçıdır. Rembrandt ise en zorlayıcı olanıdır: karanlık, dramatik ve çalışması için gerçek ışığa ihtiyaç duyar.

Bu makaledeki rakamlar WahooArt.com üzerindeki halka açık sanatçı istatistik sayfalarından alınmıştır ve bilimsel atıf sayılarını değil; kataloglanmış eserleri —resimler, freskler, çizimler, baskılar ve heykeller— tanımlar. Tarihsel kayıtlar bir katalogla çeliştiğinde, tarihsel kayıt geçerlidir; katalog kayıtların nazikçe atladığı bir şeyi ortaya çıkardığında ise biz yine de yayınladık.